การเกิดอุบัติเหตุของรถจักรยานยนต์ กับประเทศในอาเซียน และเอเซียใต้ และการวางแผนป้องกัน ด้วยการฝึกอบรม จากการวิเคราะห์ย้อนกลับ อย่างตรงจุด

ทุกคนในโลก ในประเทศไทย ล้วนแต่ประหลาดใจว่า ทำไมอุบัติเหตุในประเทศไทย จึงมีสูงลิ่ว และ การบาดเจ็บ เสียชีวิตก็สูงไม่น้อยหน้าใครในโลก ทั้งๆ ที่ประเทศเรา ก็ไม่ได้ผลิตรถตามมาตรฐานของตนเอง ยังเป็นมาตรฐานเดียวกับที่ใช้กันไปทั่วโลก โดยเฉพาะอย่างยิ่งอุบัติเหตุของรถจักรยานยนต์ ซึ่งเราก็ใช้รถจักรยานยนต์เหมือน เวียดนาม ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย มาเลเซีย เขมร ลาว พม่า (อาเซียน) อินเดีย บังคลาเทศ ปากีสถาน ศรีลังกา (เอเซียใต้) แต่เพราะอะไร จึงมีผู้เสียชีวิตจากอุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ มากถึงปีละไม่น้อยกว่า 12,000 ราย ยังไม่รวมผู้บาดเจ็บอีกปีละกว่า 600,000 ราย และทำไมประเทศเราจึงแก้ปัญหานี้ไม่ได้เลย สงสัยมั้ย

1.ปัญหาแรกคือ การเก็บข้อมูลอุบัติเหตุที่เป็นมาตรฐานกลาง ของทุกหน่วยงาน ประเทศไทยยังไม่มีหน่วยงานที่เก็บรวบรวมข้อมูล ในลักษณะเดียวกันกับ หน่วยงานที่ชื่อ ITADA ของประเทศญี่ปุ่น ที่รวบรวมข้อมูลจาก ตำรวจ หน่วยงานถนน หน่วยงานยานพาหนะ โรงพยาบาล ประกันภัย มาไว้ที่แหล่งเดียวกัน ด้วยมาตรฐานข้อมูลเดียวกัน
ในขณะที่ในบ้านเราใช้วิธีต่างคนต่างเก็บ ต่างคนต่างวิเคราะห์ ต่างคนต่างนำเสนอ ด้วยองค์ความรู้ที่แตกต่างกัน ความสามารถในการวิเคราะห์แตกต่างกัน สุดท้ายหาข้อสรุป แนวทาง มาตรการที่เป็นทิศทางเดียวกันไม่ได้ ผลสุดท้่ายคือ ยังแก้สถานการณ์อุบัติเหตุที่วิกฤติอยู่ไม่ได้เลย

2.แม้ว่าในบ้านเราจะมีผู้เชี่ยวชาญ ระดับโลกหลายท่าน สามารถที่จะพูดคุยกัน WHO องค์การอนามัยโลกได้ WHO ก็พยายาม สร้างองค์ความรู้ เสนอมาตรการ แนวทางการแก้ไขปัญหามาตลอด แต่ดูเหมือนว่าประเทศไทยยังไม่สามารถนำมาปรับใช้ให้แก้ปัญหาได้อย่างตรงจุด ตรงประเด็น จึงมีคำถามว่าเพราะอะไร คนเก๋งๆ ระดับโลก(Global) ถึงแก้ป้ญหาระดับท้องถิ่น(Local)ไม่ได้ น่าฉงนนัก ทั้งๆที่ องค์ความรู้ ที่ WHO นำเสนอมานั้นดูเหมือนว่าจะถูกต้อง แต่เมื่อเอามาอธิบายให้คนไทยแล้ว คงสื่อสารกันไม่รู้เรื่อง หรือเป็นความรู้ที่สูงเกินไป หรือกว้างเกินไป กันแน่

3.อันที่จริงแล้ว ปัญหาอุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ในประเทศไทย ที่เกริ่นไปแล้วว่าแตกต่างจากประเทศอื่น อาจเป็นเพราะ ก.สภาพแวดล้อมของถนน(A1) ผังเมือง (A2) และการจราจร (A3) ที่แตกต่างกัน (สภาพภูมิอากาศในอาเซียน ไม่แตกต่างกัน) ข.ยานพาหนะ (B1) เหมือนกัน คุณภาพใบขับขี่ (B2) องค์ความรู้ (B3) ทักษะการขับขี่ (B4) แต่มียานพาหนะอื่นที่ทำอันตรายต่อ รถจักรยานยนต์ต่างกัน (B5) แต่ 3.สภาพสังคม (C1) วัฒนธรรม ค่านิยม(C2) แตกต่างกัน ดังนั้น จาก 3 ปัจจัยหลัก ถนนและสภาพการจราจร ยานพาหนะและใบขับขี่ และ มีปัจจัยย่อย A1 A2 A3 B2 B3 B4 C1 C2 ถึง 8 ปัจจัยย่อย ที่แตกต่างกัน นี่คือการวิเคราะห์เปรียบเทียบระดับภูมิภาค ที่บ่งบอกให้เห็นถึงข้อแตกต่าง ในการขับขี่จักรยานยนต์ กับการเกิดอุบัติเหตุในแต่ละประเทศในอาเซียน

4.อย่างไรก็ตาม 8 ปัจจัยย่อย ยังคงต้องวิเคราะห์ให้ลึกลงไปอีก ด้วยการเรียงลำดับ ว่าตัวแปรย่อยใด มีความสำคัญมากที่สุด เรียงกันไป (หากมีสถิติยืนยันได้ยิ่งดี ตอนนี้ขอใช้ประสบการณ์การเป็นตำรวจทางหลวง ตำรวจจราจร 40 ปี มาวิเคราะห์่ก่อนครับ) ซึ่งอาจเรียงลำดับได้ดังนี้ B3 B4 B5 A1 A2 C1 C2 นี่ปัจจัยของการเกิดอุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ ที่ต้องหามาตรการแก้ไข
ข้อ 1-4 คือการวิเคราะห์ระดับบริหาร

5.ในระดับปฏิบัติการ ซึ่งหมายถึง ผู้ขับขี่ มาตรการที่ต้องนำมาแก้ไข ปัจจัยย่อย B3 B4 B5 เป็นลำดับแรก ซึ่งจะนำไปสู่ การสอนการฝึกอบรมทักษะ การขับขี่ให้ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ ได้ฝึกปฏิบัติอย่างถูกต้อง มีความเข้าใจ และเอาตัวรอดบนท้องถนน ซึ่งอุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ มี 4 กลุ่ม
ก.ความผิดพลาดของ ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ โดยไม่มีคู่กรณี
ข.ความผิดพลาดของ ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ โดยมีคู่กรณี
ค.ความผิดพลาดของ รถคู่กรณี ซึ่งอาจเป็นรถบรรทุก รถกระบะ รถเก๋ง
ง.ความผิดพลาดของผู้อื่น หรือ ธรรมชาติ

อย่างไร ก็ตามการฝึกอบรมผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ จะต้องทำกระบวนการย้อนกลับ จากการวิเคราะห์สาเหตุการเฉี่ยวชนที่รวบรวมได้ ดังต่อไปนี้
1.อุบัติเหตุจากการกระทำผิดกฏจราจร ขับเร็ว ขับฝ่าไฟแดง แซงโดยมองไม่เห็น เมาสุรา เมาสารเสพติด บรรทุกเกินอัตรา ขับรถย้อนศร เลี้ยวโดยไม่เปิดสัญญานไฟเลี้ยว
2.อุบัติเหตุที่เกิดจากการขาดทักษะในการควบคุมรถ ไม่เว้นระยะห่าง ชนท้ายเพราะใช้เบรคไม่เป็น ไม่หยุด ณ เส้นหยุดหรือจุดที่ต้องหยุด
3.อุบัติเหตุที่เกิดขึ้นเพราะการตัดสินใจเอาตัวเข้าไปเสี่ยงเอง เช่น แทรกระหว่างรถยนต์ 2 คัน ขับบนเส้นประ แทรกในขณะที่รถใหญ่ กำลังเลี้ยวเข้าซอย หรือ ออกจากซอย การเลี้ยว ณ จุดกลับรถ
4.อุบัติเหตุเพราะสภาพถนน และสภาพอากาศ ลื่นล้มในทางตรง ทางโค้ง ทางชัน หลุดทางโค้ง ตกหลุมบ่อ ลื่นกรวดหินดินทรายน้ำมันเครื่อง
5.อุบัติเหตุเพราะขาดการวางแผนการเดินทาง หลับใน ใช้โทรศัพท์มือถือ หลับใน ไม่ตรวจสภาพรถ เบรค ยาง
6.อุบัติเหตุเพราะขาดการคาดการณ์ จากอันตรายของรถอื่น เช่น เข้าไปอยู่ในจุดอับสายตา ขับรถจักรยานยนต์ตีคู่กับรถบรรทุกขนาดใหญ่ หรือรถกระบะที่วิ่งเร็ว พยามเลียนแบบรถคันอื่น แต่สมรรถนะรถ หรือ ทักษะ ไม่เท่ากัน

โปรดติดตามตอนต่อไป ภาค 2 การแก้ไขปัญหาจากปัจจัยย่อย C1 C2

การวิเคราะห์แก้ไขปัญหาอุบัติเหตุรถจักรยานยนต์ของไทย Siamdriver channel