ปัญหาในการวิเคราะห์อุบัติเหตุ และกระบวนการเรียนรู้ เพื่อการป้องกันอุบัติเหตุ ในประเทศไทย ส่วนใหญ่แล้วผู้วิเคราะหฺ์ ไม่ได้มีองค์ความรู้หรือประสบการณ์ทำงานป้องกันอุบัติเหตุอย่างแท้จริง การวิเคราะห์ จึงเป็นการวิจารณ์หรือใหัความเห็นแบบทั่วๆไป มากกว่า แต่กลับกลายเป็นว่ามีการนำคำวิจารณ์เหล่านั้นไปเป็นแนวทางในการแก้ไขปัญหาอุบัติเหตุ ตัวอย่างเช่น อุบัติเหตุรายหนึ่ง ซึ่งมี ผู้ขับขี่ ขับขี่รถจักรยานยนต์ในขณะฝนตกและพยามเร่งแซง แทรกเข้าไปในช่องว่างระหว่างรถเก๋ง และรถบรรทุก ผลก็คือเกิดการชนและถูกรถบรรทุกทับศีรษะหลังจากรถล้ม ดังวีดีโอที่ปรากฏนี้ครับ
https://www.facebook.com/SpotlightBangpoo/videos/1066766048899612
กรณี หากจะบรรยายให้ผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ได้เรียนรู้ เราจะอธิบายให้เห็นกระบวนการ การเกิดอุบัติเหตุว่าเกิดขึ้นได้อย่างไร ดังนี้
อุบัติเหตุ หรือ การชน ที่เกิดจากการตัดสินใจของผู้ขับขี่ที่ผิดพลาด กล่าวคือ สถานการณ์ ที่ผู้ขับขี่ จยย. คันแรก แทรกตัวผ่านไปได้ ในระหว่างที่ช่องว่าง ระหว่างกระบะในเลนขวา และรถบรรทุก เลนที่ถัดมา กำลังแคบลง แต่ ผู้ขับขี่ จยย.คันที่ 2 มองเห็น และสมองสั่งว่าจะต้องผ่านไปให้ได้ จนกระทั่งวินาทีสุดท้าย สถานการณ์เปลี่ยนไป จึงตัดสินใจไม่แทรก และเบรคซึ่งก็ไม่ทัน เพราะรถได้ชนท้ายรถกระบะไปแล้ว (ถนนลื่น) และล้มทางซ้าย ทำให้ถูกรถบรรทุกทับที่ศีรษะ เป็นเหตุให้เสียชีวิต

นี่คือกระบวนการคิด ตัดสินใจของผู้ขับขี่ จยย. กับสถานการณ์ ต่างๆ กับข้อจำกัดของสายตา และสมอง ที่ตัดสินใจล่วงหน้าไปก่อน (จะแซง จะแทรก จะเบรค) จนทำให้เกิดการตัดสินใจพลาด ลังเล ล่าช้า (รถยังไมอยู่ในตำแหน่งที่ทำได้ คิดไปก่อน) และในที่สุด ก็ชนท้ายรถกระบะ ซึ่งความผิดพลาดแบบนี้ เกิดได้กับ ผู้ขับขี่ยานพาหนะทุกคน เพราะการขับขี่รถ นั้นเป็น Dynamics มีการเคลื่อนที่ มีความเร็ว มีทิศทาง ระยะทาง และเวลามาเกี่ยวข้อง การวิเคราะห์อุบัติเหตุ ด้วยวิธีคิด ที่คิดว่าเป็น Static ซึ่งจะทำให้แก้ปัญหาไม่ได้เลย

การคิดแบบวิทยาศาสตร์ จิตวิทยาพฤติกรรม การถอดบทเรียน แล้วนำมาสอนให้ผู้ขับขี่ รถจักรยานยนต์ ทั้่วประเทศไทย จึงเป็นสิ่งสำคัญ ที่จะทำให้ลดอุบัติเหตุบนท้องถนนได้ จึงต้องแยก การชนหรืออุบัติเหตุ เป็นประเภท ๆ แล้ววิเคราะห์สาเหตุ ใส่วิธีป้องกันแก้ไข ลงไป เผยแพร่ให้ผู้ขับขี่ยานพาหนะทั้งประเทศได้รับรู้ นำไปฝึกทักษะ เพื่อป้องกันตัวเอง ต้องทำระบบการเรียนการสอนแบบนี้ให้ได้ครับ

ก. การชนที่เกิดจากการตั้งใจในการขับขี่

1. ขับเร็ว แซงเส้นทึบ

2. ใช้ยา เมา ใช้สารเสพติด

3. เหนื่อยล้่า อ่อนเพลีย

ข. การชนที่เกิดจากการตั้งใจละเมิดกฏอย่างรุนแรง

1. ฝ่าไฟแดง

2. ขับรถโดยไม่คำนึงถึงความปลอดภัยของผู้อื่น

3. ขับรถเร็วเกินกฏหมายกำหนดมากกว่า 50 กม./ชม.

4. การฝ่าฝืนป้ายหยุดให้รถไฟผ่านไปก่อน

ค. การชนที่เกิดจากการไม่ตั้งใจ

1. การตัดสินใจที่ผิดพลาด

2. การหลงลืมกฏความปลอดภัย

3. การผลั้งเผลอ

4. การหลับใน

ง. การชนที่เกิดจากภัยอย่างอื่น

1. ความผิดพลาดของผู้ก่อสร้างถนน

2. ความบกพร่องของการตรวจสภาพยานพาหนะ

3. ภัยธรรมชาติ เช่น ลมกรรโชก น้ำหลากรุนแรง

และแยกย่อยออกไปอีก ตามประเภทรถ คู่กรณี ถ้าหากบรรยายได้ดี ก็จะทำให้เกิดความเข้าใจ กับผู้ขับขี่ยานพาหนะมากขึ้น ถ้าเขาสนใจพัฒนาตัวเอง คงมีความปลอดภัยบนถนนมากขึันแน่ๆ ละครับ